Dura Vermeer wil ook in Groningen het goede doen

29 september 2022 Leestijd: 9 minuten

In het kader van de Groninger Architectuurmaand ging Erik Dorsman op bezoek bij Dura Vermeer in Hengelo, sinds een paar jaar actief in Groningen. Hij sprak er met directeur vastgoedontwikkeling Marieke Mentink. Wat kunnen we verwachten van de ontwikkelende bouwer? Waar staat het bedrijf voor en welke ambities nemen ze mee naar het Noorden?

Schoorsteen op het Suikerterrein, waar de nieuwe wijk Suikerzijde zal verrijzen // Foto: Peter de Kan

Een echte onbekende is Dura Vermeer in Groningen niet meer. In 2015 werkte het ontwikkel- en bouwbedrijf mee aan de duurzame renovatie van portieketagewoningen in Paddepoel en ook tussen 2019 en 2021 verbeterde het een deel van de woningvoorraad in diezelfde wijk.

Toch ligt intussen een officiële voorstelronde voor de hand. Dura Vermeer Bouw Hengelo, zoals de bouw- en vastgoeddivisie van de regio Noord-Oost-Midden officieel heet, is samen met woningcorporaties Nijestee en Patrimonium en de gemeente Groningen een partnerschap aangegaan voor de realisatie van de eerste 700 woningen op de Suikerzijde. Met die bijdrage aan de nieuwe stadswijk, verrijzend op het terrein van de voormalige suikerfabriek, gaat het bedrijf een belangrijke rol spelen in de ontwikkeling van Groningen.

Daarnaast is onlangs de Certe-locatie in de eveneens nieuw te ontwikkelen wijk Stadshavens overgenomen, is de bouw van een ontwikkelproject in Meerstad in volle gang en kocht het bedrijf gronden aan voor deelfase 3 van Oostergast in Zuidhorn. Hoog tijd dus om nader kennis te maken.

FAMILIEBEDRIJF MET EEN BREDE BASIS

Dura Vermeer is volop in beweging. Het toenemend aantal projecten in het Noorden leidde er in september 2021 toe dat het bedrijf een kantoor in Groningen opende. En de ontwikkelende bouwer mag dan in dit deel van Nederland nog maar kort actief zijn, de kennis die het bedrijf in huis heeft gaat al 165 jaar terug. ‘Doeners en waarmakers’ noemen ze zichzelf, die er een werkhouding zonder opsmuk op nahouden: doe maar gewoon, en doe maar gewoon.

In 1855 opende Job Dura zijn timmerwinkel op het Rotterdamse Katendrecht. Inmiddels staat de vijfde generatie Dura aan het roer: daadwerkelijk een familiebedrijf dus. Piet Vermeer begon in 1961 een wegenbouwbedrijf, in 1998 fuseerden beide ondernemingen tot Dura Vermeer.

De ontwikkelende bouwer bestaat uit twintig zelfstandige werkmaatschappijen en werkt vanuit de divisies Infrastructuur, Bouw & Vastgoed en Techniek door het hele land. Het bedrijf telt een kleine 3000 werknemers, waarvan er zich bijna 400 in Hengelo bevinden, en mag zich tot de meest innovatieve en duurzame bouwbedrijven van Nederland rekenen.

‘Voor complexe opgaven is het vruchtbaar om teams samen te stellen waarin we kunnen werken aan het hele spectrum van een ontwikkeling’

Die brede basis van ervaring en werkzaamheden bepaalt in belangrijke mate de manier waarop het bedrijf in de praktijk werkt en georganiseerd is. De ontwikkeltak in Hengelo is bewust als integraal onderdeel van het complete bedrijf in deze regio ingebed, vertelt Marieke Mentink. ‘Niet alleen voor de bedrijfsvoering is dat gunstig, ook voor complexe opgaven is het vruchtbaar om teams samen te stellen waarin we kunnen werken aan het hele spectrum van een ontwikkeling: van de eerste ideeën tot de uitvoering.’

De ontwikkelclub is verweven met de overige bedrijfstakken. Daardoor kan Dura Vermeer in Hengelo als een ontwikkelende bouwer opereren, zonder traditionele afdelingen. Het bedrijf werkt in – zoals ze het zelf noemen – waardestromen: multifunctionele teams met collega’s uit verschillende werkvelden.

Marieke Mentink

VISIE

Met het oog op het brede spectrum aan kernactiviteiten heeft Dura Vermeer in de afgelopen jaren aan een overkoepelende visie gewerkt. Op basis daarvan kan het actuele opgaven beter in overeenstemming brengen met de vraag en behoefte. ‘We zijn van veel markten thuis,’ legt Mentink uit, ‘dus op den duur is het onontkoombaar om verder te kijken dan de ambities die per opgave worden geformuleerd.’

Om daarbij niet te veel door de agenda van externe partijen te worden gestuurd, was een helder en krachtig verhaal over stedelijke ontwikkeling in het algemeen relevant. Dat verhaal werd een missie, die de titel Het Goede Doen kreeg.

In de visie van Dura Vermeer staat de mens bij elke opgave te midden van vier met elkaar samenhangende waardecirkels. Vanuit die positie leiden verschillende vraagstukken tot een integrale aanpak: in balans met wat gebouwd is, verbonden met wie en wat je wilt, gezond voor alles en iedereen, en oneindig in waarde.

Hoe verhoudt die centrale positie van de mens zich tot het duurzame karakter van stedelijke opgaven? ‘Het Goede Doen is nadrukkelijk geformuleerd als perspectief op de toekomst’, antwoordt Mentink. ‘We moeten nu het goede doen, maar dat moeten we ook voor onze kinderen en kleinkinderen, en voor het klimaat en de aarde.’

Het Goede Doen gaat niet alleen over wat ‘de klant’ nu wil, maar vooral over de ambitie om levendige en gemengde stadswijken te maken. Plekken waar ruimte is voor ten minste vijf generaties en waar een gelaagd en bestendig stedelijk milieu kan ontstaan dat langer meegaat dan we vooralsnog kunnen voorspellen.

WAARDECIRKELS

Om die ambitie waar te maken moet het ontwikkel-, ontwerp-, en bouwproces anders, slimmer, beter, vinden ze in Hengelo. Elk project wordt daarom vanuit de vier hiervoor genoemde waardecirkels benaderd, met als uitgangspunt om die ambities zo meetbaar mogelijk tot leidraad te nemen. ‘Gezond’ staat bijvoorbeeld voor de ambitie om plekken altijd groener achter te laten dan het bedrijf ze aantreft, maar ook om locaties biodiverser en klimaatbestendiger te maken.

‘Verbondenheid’ gaat niet alleen over verkeer en mobiliteit, maar ook over sociaal contact, nabijheid, samen delen en eigenaarschap. Aandacht voor ‘oneindige waarde’ moet voorkomen dat er verspild en vervuild wordt, en resulteren in een zo circulair en schoon mogelijke manier van bouwen, met zou weinig mogelijk uitstoot. Daar hoort het hergebruiken van materialen bij, maar ook het bewust kiezen voor materialen die niet eindig zijn.

Dura Vermeer streeft naar plekken en ontwikkelingen die zo lang mogelijk meegaan. 'Om een project in balans met de omgeving te brengen, moeten we vooruit durven kijken, slim gebruik willen maken van grote stromen informatie, maar ook meten wat mensen wel en niet belangrijk vinden, en hoe ze willen participeren’, legt Mentink uit. ‘Is het goede doen voor de een ook het goede voor de ander?’

‘We willen elke opgave vanuit een groter geheel benaderen, vanuit een omvattend perspectief dat het project zelf overstijgt’

Het Goede Doen klinkt als een compleet en doorwrocht verhaal. Het maakt ook nieuwsgierig naar hoe het bedrijf de visie in de praktijk brengt. En hoe meet je de resultaten van het – zoals het bedrijf het zelf verwoordt – zo tastbaar mogelijk in de praktijk brengen ervan?

Voor de waardecirkels hanteert Dura Vermeer bestaande labels en keurmerken, schetst Mentink, om zo inzichtelijk te maken wat de cirkels per onderdeel bijdragen aan een ontwikkeling. ‘Ik zou ook graag zelf testmethodes ontwikkelen, maar dat is gezien de complexiteit ervan wellicht iets voor de toekomst.’

‘We moeten ons trouwens niet blindstaren op labels en scores,’ voegt ze toe, ‘want de waardecirkels zijn geen doel op zich. Niet elke opgave heeft vergelijkbare ambities en het is belangrijker om bij elk project het belang van de verschillende waardes kritisch te beschouwen. Maar het vertrekpunt moet duidelijk zijn: de opgave wordt vanuit een groter geheel benaderd, vanuit een omvattend perspectief dat het project zelf overstijgt.’

Suikerterrein, vloeivelden - Deel van het gebied waar de nieuwe wijk Suikerzijde zal verrijzen // Foto: Peter de Kan

SUIKERZIJDE ALS TESTCASE

De ontwikkeling op de Suikerzijde past goed bij het profiel dat Dura Vermeer wil uitstralen. De nieuwe Groninger stadswijk biedt de komende jaren een testcase voor het gedachtegoed van de ontwikkelende bouwer. Op een bijzondere locatie moet een volwaardig stadsdeel worden ontwikkeld, op hemelsbreed nog geen tweeënhalve kilometer van de stad: een unieke opgave. Daar horen stevige ambities bij, neergelegd door de gemeente. Maar ook de samenwerkende partners laten zien deze opgave serieus te nemen.

Op de Suikerzijde is ruimte voor werken, onderwijs, recreatie en verschillende woonvormen, in een mix van sociale huur, middenhuur en koop. Als dit de stad van de toekomst is, bevindt Dura Vermeer zich met hun benadering van Het Goede Doen binnen de juiste context. Hier kan het anders en beter.

Omdat het proces nog in volle gang is, kan het bedrijf er weinig over kwijt. Maar als we de berichtgeving mogen geloven is de stedenbouwkundige planvorming deze zomer afgerond, waarna voor vier bouwvelden de architectonische planvorming kan worden gestart.

Met hun bijdrage aan de Suikerzijde wil Dura Vermeer zich graag definitief in Noord-Nederland vestigen. Des te meer omdat Groningen in de regio die het bedrijf vanuit Hengelo bestrijkt nog altijd gezien wordt als een stad met grote aspiraties op het gebied van ruimtelijke ordening en ontwerp. Dat creëert een vertrouwenwekkend klimaat om te investeren: de aanwezige vakkennis en professionaliteit vormen een solide basis.

Tijdens de planvorming voor de Suikerzijde zag Mentink dat het enthousiasme en de ambities wederzijds zijn. ‘Blijkbaar past ons bedrijf en waar we voor staan goed bij wat er in het Noorden speelt. Ik merk bij alle partijen dezelfde wil om kwaliteit te maken, om niet alleen aan de business case te denken, maar ook het goede te willen doen.’

INSPIRERENDE CONTEXT CREËREN

Dura Vermeer werkt intensief samen met Nijestee, Patrimonium en de gemeente Groningen. Voor de inschrijving ontwikkelde het als marktpartij een plan van aanpak en een uitgebreide visie op de opgave. Maar eenmaal geselecteerd namen de partners opnieuw grondig de tijd om allereerst gezamenlijke ambities te verwoorden. Op basis daarvan brachten ze samen de visie en planvorming verder.

Mentink benadrukt hoe goed de samenwerking gaat en hoe stimulerend de gezamenlijke ateliersessies waren. ‘Daarmee hebben we alle belangen van het project, los van de individuele belangen van de betrokken partijen, naast elkaar gezet en die open en eerlijk met elkaar afgewogen.’

Juist die productieve samenwerking met Groningse partijen is voor Mentink een wezenlijk onderdeel. ‘Daarmee kunnen we vanuit onze visie tot specifiek voor deze plek gemaakte, relevante plannen komen.’ De aandacht ligt op het creëren van een inspirerende context voor samenwerking. Want, zo is Mentinks overtuiging: ‘Hoe cheesy het ook klinkt, alleen als die samenwerking goed is, ontstaat er specifieke en waardevolle kwaliteit.’

De komende tijd zal uitwijzen hoe de ambitieuze visie van Dura Vermeer er in de praktijk van de Suikerzijde uit komt te zien. Misschien vormt Het Goede Doen vooral een gezonde reminder voor het bedrijf zelf, een waarborg om een bepaald streven op de agenda te houden. In een tijd waarin klimaatopgaven, energiecrises en woonkwesties aan de orde van de dag zijn, is dat een nastrevenswaardige houding. Het is een ambitie die de komende jaren op de Suikerzijde stukje bij beetje in praktijk gebracht moet worden. Wordt vervolgd.