HOOP op Noorderzon
17 – 21 augustus 2023

Hoop, als tegengif – we hebben het hard nodig. Tegenover de sluimerende dreiging van apocalyptische scenario’s zet GRAS tijdens festival Noorderzon voor het tweede jaar een aantal inspirerende duo’s op het podium – in een al even inspirerend decor. Dit jaar waren het er vijf! Met goede verhalen en bezielde gesprekken bood HOOP een remedie tegen de moedeloosheid. Door technisch falen zijn de eerste twee gesprekken jammer genoeg niet opgenomen, de laatste drie kun je hieronder terugluisteren.

De duo’s die je zag bij HOOP kenden elkaar niet of nauwelijks, en dat maakte het spannend. Samen gingen ze op zoek naar hoopvolle perspectieven op stad, landschap en samenleving. Misschien wel het meest verrassend is dat er bij HOOP geen gespreksleider of host aan tafel zat. Verhalen werden niet afgekapt, sprekers niet gestuurd en het gesprek duurde zo lang als het boeiend bleef – met een maximum van 80 minuten. 

DONDERDAG 17 AUGUSTUS
KWETSBARE MENS, KWETSBARE NATUUR
ESTHER TURNHOUT EN JANNA BYSTRYKH

In de eerste aflevering van HOOP 2023 zochten Esther Turnhout en Janna Bystrykh naar hoopvolle perspectieven op de kwetsbare natuur en de kwetsbare mens. 

Esther Turnhout is hoogleraar Science, Technology and Society aan de Universiteit Twente. Haar onderzoek en onderwijs richten zich op de interactie tussen wetenschap en verschillende kennissystemen. Daarnaast onderzoekt Turnhout de invloed van wetenschap op beleid en bestuur voor biodiversiteit en duurzaamheidstransformaties. In 2022 sprak ze op de VN-top over biodiversiteit over de samenhang tussen biodiversiteitsverlies, klimaatproblemen en sociaal-economische ongelijkheid.

Janna Bystrykh is architect en onderzoeker, en heeft veel ervaring in het ontwerpen en uitvoeren van complexe stedelijke projecten en landschapstransformaties. Sinds januari 2022 is ze hoofd van de masteropleiding Architectuur aan de Academie van Bouwkunst Amsterdam, waar ze leiding geeft aan de ontwikkeling van een klimaatgericht curriculum voor architectuur. 

VRIJDAG 18 AUGUSTUS
PUBLIEKE WAARDEN, PUBLIEKE REGIE
ARNA MAČKIĆ EN NATHALIE DE VRIES

In aflevering 2 zochten Arna Mačkić en Nathalie de Vries naar hoopvolle perspectieven op het ontwerp van de publieke ruimte.

Arna Mačkić is architect, publicist en mede-oprichter van Studio LA. In haar ontwerpen staat de bijdrage die architectuur kan leveren aan grote maatschappelijke thema’s en de publieke ruimte centraal. Haar boek Mortal Cities & Forgotten Monuments werd door The Guardian uitgeroepen tot een van de beste architectuurboeken van 2016.

Nathalie de Vries is stadsbouwmeester van Groningen en mede-oprichter van architectenbureau MVRDV. Sociale duurzaamheid en de kwaliteit van de publieke ruimte zijn voor haar belangrijke thema’s. Sinds 2018 is De Vries hoogleraar Architectural Design aan de TU Delft. In die rol streeft ze naar het vergroten van de collectieve kennis over de manieren waarop architectonische vormgeving een bijdrage kan leveren aan oplossingen voor urgente maatschappelijke problemen. Ook doet ze onderzoek naar de toekomst van publieke gebouwen, het publieke domein en de rol van het openbare in de gebouwde omgeving.

ZATERDAG 19 AUGUSTUS
BOUWEN MET DE NATUUR
TJEERD VEENHOVEN EN JAN NAUTA

Hoe ontwerpen en bouwen we duurzaam, voor de generaties die na ons komen? En wat betekent ‘duurzaam’ nou echt? Tjeerd Veenhoven en Jan Nauta gingen er in aflevering 3 met elkaar over in gesprek.

Tjeerd Veenhoven is een materiaal- en productontwerper met een voorliefde voor het ontwikkelen van duurzame, circulaire en biobased materialen. Hij won diverse prijzen voor zijn werk en werkt in opdracht van bijvoorbeeld ProRail aan duurzame alternatieven voor reguliere (bouw)materialen.

Jan Nauta is architect en oprichter van het in Rotterdam gevestigde architectenbureau Studio Nauta. In zijn werk staat fysieke, sociale en ruimtelijke duurzaamheid centraal. Regelmatig geeft hij lezingen en gastcolleges, in diverse landen. In 2023 won Studio Nauta samen met De Zwarte Hond de Vredeman de Vriesprijs voor hun ontwerp van het IKC Prins Constantijn in Leeuwarden.

ZONDAG 20 AUGUSTUS
VERTRAGEN, VERSNELLEN
ZEF HEMEL EN KEES KLOMP

Goed om te weten: de audiokwaliteit van deze opname is niet optimaal.

Onze maatschappij draait sneller en sneller. Maar wat gebeurt er als je vertraagt? En waarom is het zo belangrijk om voor traagheid te kiezen? Zef Hemel en Kees Klomp gingen in aflevering 4 op zoek naar nieuwe manieren om in balans met onze omgeving te leven.

Zef Hemel is planoloog. Als houder van de Bonnema-leerstoel aan de TU Delft en de RUG doet hij al wandelend onderzoek in Noord-Nederland. De afgelopen veertig jaar werkte hij bij het ministerie van VROM en de gemeente Amsterdam, was hij hoogleraar Grootstedelijke Vraagstukken aan de Universiteit van Amsterdam en publiceerde hij veel over zijn vakgebied. In 2021 verscheen zijn boek Er was eens een stad – visionaire planologie: over invulling geven aan een democratische, door verbeelding geschraagde ruimtelijke ontwikkeling van een metropolitaans Amsterdam.

Kees Klomp is onderzoeker en lector Betekeniseconomie aan de Hogeschool Rotterdam. Hij werkte als marketingadviseur bij gerenommeerde internationale adviesnetwerken, maar besloot na 2006 zijn kennis en kunde op het gebied van business development alleen nog maar te gebruiken om menselijk welzijn te verbeteren. In zijn boek Betekeniseconomie laat hij zien waarom het huidige systeem faalt en hoe een hoopvolle toekomst eruitziet.

MAANDAG 21 AUGUSTUS
VOORBEELDIGE STEDEN
PETER VANDEN ABEELE EN JEROEN DE WILLIGEN

Wat is de definitie van een voorbeeldige stad? Hoe zien de steden waar in de toekomst we met plezier wonen eruit? Peter Vanden Abeele en Jeroen de Willigen waren de uitgelezen personen om daar in aflevering 5 een goede dialoog over te voeren.

Peter Vanden Abeele is architect, stedenbouwkundig ontwerper, en erkend ruimtelijk planner. Sinds 2017 is hij stadsbouwmeester van Gent, de Vlaamse ‘zusterstad’ van Groningen. Als inspirator, organisator en belangrijkste adviseur voor het stadsbestuur draagt hij de bouwstenen aan voor een duurzame, toekomstbestendige verstedelijking. Hij zet in op het uitbouwen van een eigentijdse architectuurcultuur gericht op het aanstellen van ontwerpers, het begeleiden van beeldbepalende bouwprojecten, het uitwerken van vernieuwende inzichten om stad te maken en het opzetten van een stadsbrede dialoog over ruimtelijke kwaliteit.

Jeroen de Willigen is partner en creatief directeur bij De Zwarte Hond, bureau voor architectuur, stedenbouw en strategie, met vestigingen in Rotterdam, Groningen en Keulen. Tussen 2015 en 2021 was hij stadsbouwmeester van Groningen. De Willigen pleit ervoor de grondbeginselen van de stedenbouw weer te omarmen en bovenal met liefde en aandacht voor de context aan de stad te werken. 

Foto's: Douwe de Boer